به گزارش ایراسین و به نقل از جهان صنعت، بررسی داده‌های رسمی نشان می‌دهد رشد تولید فولاد در کشور از مسیر باثبات خود فاصله گرفته است، در سه‌ماهه‌نخست امسال افت محسوس تولید ناشی از محدودیت برق و گاز بود که باعث شد بسیاری‌از واحدها با ظرفیت پایین به فعالیت خود ادامه دهند، باوجود بهبود نسبی در تابستان عملکرد نیم‌سال‌نخست‌سال ۱۴۰۴ همچنان پایین‌تر از ظرفیت واقعی گزارش شده است، این در حالی است که ایران با دارا بودن ظرفیت تولید بیش از ۴۰ میلیون‌تن فولاد خام در سال تنها از حدود سه‌چهارم این ظرفیت بهره می‌برد؛ به‌گونه‌ای که برخی خطوط تولید به‌دلیل کمبود انرژی پایدار ناچار به توقف‌های دوره‌ای شدند.

قطع مکرر برق و گاز باعث شده تولید کارخانه‌ها روند نزولی به خود بگیرد و این در حالی است که هزینه‌های ثابت همچنان سرجای خود باقی مانده است، برای نمونه کارخانه‌ای با ظرفیت یک‌ونیم‌میلیون‌تن به‌دلیل کمبود گاز و برق تنها حدود ۸۰۰ هزارتن تولید کرده است، این کاهش تولید باعث شده قیمت تمام‌شده هرتن فولاد افزایش یابد و سودآوری به‌حداقل خود برسد.

متأسفانه هرسال با فرارسیدن فصل سرما بسیاری از کارخانه‌های بزرگ فولادی ناچار به کاهش تولید به‌علت افت فشار گاز می‌شوند اما حالا این ناترازی انرژی در قالب عدم توازن میان عرضه‌وتقاضای گاز به یکی از چالش‌های جدی بخش معدن و صنایع معدنی کشور تبدیل شده است، در این بین عدم توازن انرژی بیشترین آسیب را به حلقه‌های میانی و پایین‌دستی بخش معدن وارد کرده است. به‌گونه‌ای که در سال‌های اخیر قطعی‌های گسترده گاز عملاً ترمز تولید این صنایع را کشیده است، نتیجه طبیعی این وضعیت کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در بخش معدن بوده چراکه وقتی تولیدکننده ناتوان از این است که محصول نهایی را به‌دلیل کمبود انرژی عرضه کند انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری جدید نیز نخواهد داشت.

ضربه ناترازی انرژی به صنایع معدن و فلزات

امیربیژن یثربی، برگزیده بنیاد ملی نخبگان در علوم زمین در این خصوص اظهار کرد: طی سال‌های اخیر رشد مصرف انرژی کشور به‌مراتب از افزایش ظرفیت تولید پیشی گرفته است، مصرف سالانه گاز طبیعی ایران از حدود ۱۵۳ میلیاردمترمکعب در ۲۰۱۳ به ۲۴۵ میلیارد در ۲۰۲۳ رسیده که معادل رشد متوسط ۷ درصد در سال است، این در حالی است که تولید گاز در همین‌دهه تقریباً ثابت مانده و روزانه حدود ۸۰۰ تا ۸۵۰ میلیون‌مترمکعب گاز تولید می‌شود که از سال ۲۰۱۲ به‌بعد دچار رکود شده، اما پیامد این شکاف فزاینده ظهور کمبود روزانه ۲۵۰ میلیون‌مترمکعب گاز در زمستان بوده که دیگر بخش‌ها را نیز تحت تأثیر قرار داده است، تازه‌ترین اظهارات مسؤولان شرکت ملی گاز نیز حکایت از آن دارد که در زمستان پیش‌رو کسری گاز به حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ میلیون‌مترمکعب در روز خواهد رسید.

وی افزود: عدم توازن انرژی بیشترین آسیب را در حلقه‌های میانی و پایین‌دستی بخش معدن یعنی فرآوری و تولید فلزات وارد کرده است، در مرحله اکتشاف و استخراج معدنی سوخت مورد استفاده عمدتاً گازوئیل برای ماشین‌آلات است و اختلالات گاز شهری یا برق کمتر اثر مستقیم دارد، اما برای تولید محصول نهایی با ارزش‌افزوده (همچون فولاد، مس، آلومینیوم، سیمان و غیره) صنایع به گاز طبیعی و برق پایدار وابسته هستند. در سال‌های اخیر قطعی‌های گسترده گاز در زمستان و برق در تابستان عملاً ترمز تولید این صنایع را کشیده است. نتیجه طبیعی این وضعیت کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در بخش معدن است چراکه وقتی تولیدکننده نمی‌تواند محصول نهایی را به‌دلیل کمبود انرژی عرضه کند انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری جدید در اکتشاف معادن نیز نخواهد داشت.

برگزیده بنیاد ملی نخبگان در علوم زمین با بیان اینکه صنعت فولاد ایران نمونه بارزی از تأثیر ناترازی انرژی است، ادامه داد: به اذعان انجمن تولیدکنندگان فولاد در سال ۱۴۰۰ حدود ۶ میلیون‌تن از برنامه تولید فولاد کشور محقق نشد که معادل زیانی بالغ بر ۴ میلیارد دلار بود، علت اصلی این کاهش محدودیت‌های انرژی و خاموشی‌ها عنوان شده است. در تابستان ۱۴۰۰ با اوج‌گرفتن مصرف برق خانگی کارخانه‌های فولاد با دستور دولت ناچار به کاهش فعالیت شدند و تولید فولاد در آن فصل نسبت‌به فصل قبل ۴۰ درصد افت کرد؛ نیمه‌اول سال ۱۴۰۰ قطعی برق صنایع فولادی به گفته انجمن فولاد حدود ۸۲ روز تولید را متوقف کرد و ۳۰۰ هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم را تحت تأثیر قرار داد، در زمستان همان سال نیز بحران گاز گریبان صنایع را گرفت به‌طوری‌که وزارت نفت و شرکت ملی گاز برای تأمین مصارف خانگی از کارخانه‌های فولادی و معدنی خواستند مصرف گاز خود را به‌شدت کاهش دهند.

یثربی با اشاره‌به صنایع دیگر نیز گفت: بسیاری از کارخانجات سیمان نیز در تابستان با دریافت کسری از برق مورد نیاز فقط در ساعات محدودی قادر به فعالیت بودند، در صنایع فلزات غیرآهنی مانند آلومینیوم و مس هم قطع برق و افت ولتاژ باعث کاهش راندمان و حتی آسیب به تجهیزات حساس شده است، بااین‌حال آمارهای رسمی تولید نشان می‌دهد شرکت‌های بزرگ تا حد امکان تلاش کردند افت تولید را جبران کنند؛ مثلاً تولید آلومینیوم اولیه ایران در سال ۲۰۲۱ باوجود خاموشی‌ها تنها حدود ۸/۱ درصد نسبت‌به ۲۰۲۰ کاهش یافت، بااین‌وجود فعالان صنعتی هشدار می‌دهند که تداوم وضع موجود زیان انباشته هنگفتی برجای گذاشته است.

تبعات بحران انرژی برای اقتصاد

وی از منظر اقتصاد کلان نیز تبعات این بحران را قابل‌توجه دانست و تصریح کرد: بنابر برخی برآوردها قطع برق و گاز مکرر روزانه ۵/‌۵ تا ۸ میلیون‌دلار به اقتصاد ایران خسارت وارد می‌کند، صنایع ناچار به کاهش تولید یا توقف خطوط شدند و هزینه‌های عملیاتی کسب‌وکارها افزایش یافته است. حتی گزارش شده که در سال ۱۴۰۲ مجموع کمبودهای انرژی حدود ۸ میلیارد دلار در سال به صنایع کشور ضرر زده است. این درحالی است که ایران از نظر ذخایر انرژی در جایگاه ممتازی قرار دارد (دارای دومین‌ذخایر گاز طبیعی جهان) و به‌طور بالقوه نباید چنین کمبودی را تجربه کند، کارشناسان ریشه این «پارادوکس انرژی» را در عواملی چون سرمایه‌گذاری ناکافی ناشی از تحریم‌ها، مصرف بی‌رویه به‌دلیل یارانه‌های انرژی و افت راندمان زیرساخت‌ها می‌دانند، به‌عنوان نمونه حدود ۱۰ تا ۱۳ درصد گاز تولیدی کشور در فرآیند انتقال و توزیع تلف می‌شود که تقریباً دوبرابر متوسط جهانی است. نیروگاه‌های گازی نیز با راندمان میانگین ۳۳ درصد کار می‌کنند درحالی‌که فناوری‌های جدید راندمانی حدود ۶۰ درصد دارند. این اتلاف‌ها و ناکارآمدی‌ها فشار مضاعفی بر شبکه انرژی وارد آورده و بخش قابل‌توجهی از ظرفیت تولیدی کشور را عملاً بلااستفاده کرده است.

راهکارهای عبور از بحران

برگزیده بنیاد ملی نخبگان در علوم زمین با بیان اینکه حل معضل ناترازی انرژی در ایران نیازمند رویکردی چندجانبه و زمان‌بر است، خاطرنشان کرد: کارشناسان معتقدند اولین‌گام سرمایه‌گذاری فوری برای افزایش ظرفیت تولید گاز و برق است. طبق یک مطالعه رسمی رفع کامل ناترازی انرژی کشور ممکن است به ۲۶۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در حوزه نفت و گاز طی چندسال آینده نیاز داشته باشد. این رقم هنگفت نشان می‌دهد که بدون مشارکت بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران خارجی این هدف دست‌یافتنی نخواهد بود. دولت اگرچه اقدام به کلید زدن طرح‌های توسعه‌ای مانند فازهای جدید میدان گازی پارس‌جنوبی کرده، اما افت فشار این میدان عظیم (که تأمین‌کننده سه‌چهارم گاز کشور است) زنگ خطر جدی را به‌صدا درآورده است، توسعه میادین گازی جدید و نوسازی تأسیسات قدیمی باید شتاب گیرد تا تولید گاز از روند نزولی فاصله بگیرد.

چشم‌انداز پیش‌رو

یثربی تصریح داشت: چالش ناترازی انرژی در ایران نتیجه سال‌ها انباشت مشکلات در بخش تولید و مصرف بوده و حل آن یک‌شبه میسر نیست، بااین‌حال اجماع کارشناسان بر این است که ادامه مسیر فعلی می‌تواند صنایع کشور را به رکود بیشتری بکشاند و فرصت‌های توسعه معادن غنی ایران را خنثی کند. این هشدارها در بالاترین سطوح هم شنیده می‌شود.

وی با بیان اینکه خوشبختانه این بحران قابل مدیریت است، گفت: البته به‌شرط‌آنکه دولت و بخش خصوصی با همکاری یکدیگر اقداماتی اساسی انجام دهند. افزایش تولید با سرمایه‌گذاری جدید، مدیریت علمی مصرف و بهره‌وری، استفاده از فناوری‌های نوین و جذب مشارکت خارجی می‌تواند در میان‌مدت کشور را از تنگنای انرژی نجات دهد. صنایع معدنی ایران که ستون‌فقرات توسعه صنعتی به‌شمار می‌روند در صورت تأمین پایدار انرژی قادر خواهند بود به رشد تولید و اشتغال شتاب دهند.

برگزیده بنیاد ملی نخبگان در علوم زمین تاکید کرد: عبور موفقیت‌آمیز از این چالش هم نیازمند عزم ملی در اصلاح الگوی مصرف و هم مستلزم برنامه‌ریزی بلندمدت برای توسعه زیرساخت‌های انرژی است؛ امری که به نظر می‌رسد اکنون به اولویتی گریزناپذیر برای اقتصاد ایران تبدیل شده است.

به گزارش ایراسین به نقل از شورای عالی انقلاب فرهنگی، میز تخصصی صنعت فولاد با مأموریت طراحی و پیگیری فرادستگاهی مسیر توسعه پایدار این صنعت مادر، در ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی آغاز به کار کرد. تمرکز این میز بر شناسایی نظام مسائل اولویت‌دار، دستیابی به راهکارهای فوری و اجرایی و تقویت حکمرانی دانش‌بنیان در صنعت فولاد کشور است.

در این نشست، معاون نوآوری، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ستاد علم و فناوری شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، با تأکید بر جایگاه حقوقی مصوبات شورا گفت: خروجی میزهای تخصصی باید در قالب سند، برنامه یا بسته سیاستی مشخص و لازم‌الاجرا ارائه شود.

مهدی دهمرده افزود: این اسناد به دلیل ثبات و قابلیت پیگیری، با تغییر دولت‌ها دچار وقفه یا تغییر مسیر نخواهند شد و امکان دنبال‌کردن پایدار مسائل راهبردی کشور را فراهم می‌کنند.

وی با اشاره به تجربیات موفق شورا در تدوین اسناد ملی در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، هوافضا و توسعه دریایی افزود: میز تخصصی فولاد نیز با همین رویکرد شکل گرفته و هدف آن عبور از بیان صرف مشکلات و حرکت به‌سوی ارائه راهکارهای اجرایی و سیاستی مؤثر است.

هم‌افزایی دانشگاه‌ها و صنعت برای بومی‌سازی فناوری

حرکت به سمت فولاد سبز به‌عنوان یکی از محورهای اصلی این میز تخصصی مطرح شد؛ محوری که موضوعاتی همچون کاهش مصرف آب، مدیریت انتشار آلاینده‌ها، بهره‌گیری از انرژی‌های نو و استفاده از فناوری‌هایی نظیر هیدروژن مصنوعی را در بر می‌گیرد و نیازمند تصمیم‌سازی هماهنگ و مبتنی بر دانش در سطح ملی است.

در ادامه، رئیس مرکز تخصصی صنعت فولاد دانشگاه تهران و دستیار ویژه دبیر شورای‌عالی انقلاب فرهنگی در امور توسعه ارتباط صنعت با نهادهای علمی، تشکیل این میز را اقدامی مؤثر در ساماندهی وضعیت صنعت فولاد دانست و اظهار کرد: دانشگاه‌ها، به‌ویژه دانشگاه تهران به‌عنوان دانشگاه مادر، ظرفیت بالایی برای حل مسائل فناورانه و تخصصی صنعت فولاد دارند که باید به‌صورت هدفمند در خدمت نیازهای واقعی صنعت قرار گیرد.

امیر قیامی‌آزاد با اشاره به فعالیت‌های مرکز تخصصی صنعت فولاد دانشگاه تهران از تلاش برای ایجاد پیوند میان کل زنجیره فولاد کشور، از اکتشاف و استخراج تا فولادسازی، ساخت‌وساز، نیروگاه‌ها و بازیافت خبر داد و تأکید کرد: تقویت ارتباط صنعت و دانشگاه می‌تواند به بومی‌سازی فناوری، کاهش واردات و جلوگیری از خروج ارز از کشور منجر شود.

وی همچنین حرکت در مسیر فولاد سبز را یک ضرورت ملی خواند و افزود: مسائل زیست‌محیطی، مصرف بالای آب و انرژی و الزامات جهانی در حوزه کاهش کربن ایجاب می‌کند که صنعت فولاد کشور با مشارکت نخبگان، دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی، به‌صورت جدی وارد این مسیر شود.

بر اساس این گزارش، تشکیل میز تخصصی صنعت فولاد در شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، گامی راهبردی در جهت تقویت حکمرانی دانش‌بنیان، هم‌افزایی میان صنعت و دانشگاه و حرکت هدفمند صنعت فولاد کشور به‌سوی توسعه پایدار و فولاد سبز ارزیابی می‌شود.

به گزارش ایراسین، انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران آمار واردات هشت ماهه سال ۱۴۰۴ زنجیره فولاد کشور را منتشر کرد که بر این اساس و با وجود کاهش واردات، نزدیک به ۶۵۰ میلیون دلار انواع محصولات فولادی به کشور وارد شده است.

روند نزولی واردات در محصولات زنجیره آهن و فولاد طی هشت‌ماهه امسال کاملاً مشهود است. واردات محصولات فولادی به کشور که بیش از ۹۳ درصد آن ورق‌های فولادی بوده است، ۴۲ درصد در حجم و ۳۶ درصد در ارزش کاهش یافته است که خبر خوبی ارزیابی می‌شود.

نزدیک به ۶۰۰ میلیون دلار انواع ورق‌های فولادی در هشت‌ماهه امسال وارد کشور شده است، در حالی که در ضرورت این واردات انجام شده ابهامات اساسی وجود دارد، چرا که بیش از ۵۵ درصد ظرفیت تولید کشور در ورق سرد و حدود ۷۰ درصد در ورق گالوانیزه خالی است.

این مهم با توجه به تداوم خطر دامپینگ چین و روسیه، ضرورت هوشیاری سیاستگذاران در صیانت از تولید داخلی را گوشزد می‌کند.

به گزارش ایراسین، در پی نصب و راه‌اندازی مکانیسم آزادسازی اسلیوهای فلزی از قراضه ورق در تمپرمیل، محسن استکی، مدیر ناحیه نورد سرد فولاد مبارکه گفت: همسو با سیاست‌های ارتقای بهره‌وری و تولید ایمن و بدون حادثه، با پیگیری و استفاده از توان متخصصان داخلی و همکاری واحد بومی‌سازی شرکت فولاد مبارکه و همچنین شرکت آیریک تجهیز، نصب و راه‌اندازی مکانیسم آزادسازی اسلیوهای فلزی از قراضه با بُرش اتوماتیک ورق با موفقیت کامل انجام شد.

با اجرای موفقیت‌آمیز این پروژه، آزادسازی اسلیوهای فلزی از داخل قراضه‌های خط قلع‌اندود به‌صورت اتوماتیک و بدون نیاز به حضور فیزیکی اپراتور جهت برش ورق انجام می‌شود. این اسلیوها در خط تمپرمیل مجدداً مورد استفاده قرارمی گیرند. این پروژه موجب افزایش بهره‌وری در جداسازی قراضه، جلوگیری از بروز حادثه انسانی و همچنین افزایش رضایت‌مندی کارکنان شده است.

محسن زارع، مدیر محصولات پوشش‌دار و نهایی نورد سرد فولاد مبارکه گفت: جهت تولید ورق‌های ضخامت کمتر از ۲۲/۰ میلی‌متر در واحد تمپرمیل نیاز به استفاده از اسلیوهای فلزی بر روی قرقره کلاف‌پیچ است تا از مشکلات کیفی و فیزیکی ورق تولیدی جلوگیری شود. در ادامه و با شارژ این کلاف‌ها در واحد قلع‌اندود، کلافچه‌های انتهایی به همراه اسلیو فلزی به واحد تمپرمیل برگشت داده شده تا پس از باز کردن ورق قراضه‌شده، مجدداً در واحد تمپرمیل استفاده شوند. این فرایند توسط اپراتور و به‌صورت برش با قیچی دستی انجام می‌شد و با اجرای موفقیت‌آمیز این پروژه، تمامی فعالیت‌های برش بدون حضور فیزیکی اپراتور و به‌صورت اتوماتیک و با انتقال اسلیو فلزی توسط جرثقیل بازویی ریموت‌دار بر روی رول‌های دوار و هدایت توسط میزهای کشویی، پینچ رول و بُرش اتوماتیک ورق انجام می‌شود.

عبدالرحیم صادقی، رئیس خطوط اسکین‌پاس و تمپرمیل نورد سرد فولاد مبارکه اظهار کرد: با راه‌اندازی این تجهیز، راندمان فعالیت باز کردن اسلیو فلزی افزایش یافته و شاخص ضریب تکرار حادثه و ضریب شدت حادثه، صفر باقی خواهد ماند. طراحی مهندسی پروژه مذکور مطابق با استانداردهای روز و الزامات خطوط تولید شرکت فولاد مبارکه بوده و با نصب ایمن و بدون ایجاد اختلال در فرایند تولید واحد تمپرمیل صورت پذیرفته است. راه‌اندازی و تست عملیاتی این مکانیسم تحت شرایط واقعی کار و با آموزش کارکنان عملیاتی و نگهداری برای بهره‌برداری بهینه انجام شد.

ابوالفضل احمدپور، سرپرست تولید و تعمیرات تمپرمیل نورد سرد فولاد مبارکه بیان کرد: از چالش‌های اصلی در فرایند آزادسازی اسلیوهای فلزی جهت استفاده در خط تمپرمیل، خطر بروز حوادث انسانی و آسیب‌های ارگونومی به‌دلیل درگیر بودن اپراتور بود. در این زمینه، با بررسی دقیق شرایط موجود و آنالیز نیازمندی‌ها، طراحی مفهومی و تفصیلی (مکانیکال، الکتریکال و کنترلی) از مکانیسم آزادسازی اسلیو فلزی انجام شد و پس از تأیید نهایی طرح و نقشه‌های مربوطه توسط واحدهای ذی‌ربط، اقدامات مرتبط صورت پذیرفت.

از مزایای دیگر این پروژه امکان برش ورق به طول و تعداد درخواستی اپراتور و با دقت طولی ۱ میلی‌متر است که توسط اپراتور، قابل‌برنامه‌ریزی است. در طراحی این تجهیز از میز تلسکوپی دومرحله‌ای، اسنبررول با هیدروموتور، پینچ‌رول، سیستم هیدرولیک، گیوتین با دقت بالا، موتور و گیربکس، باسکول برای اندازه‌گیری وزن کلافچه‌ها، تجهیزات انتقال قدرت، تابلو برق مجهز به درایو ABB، همچنین PLC 1200 به همراه صفحه لمسی HMI با برند زیمنس و تابلو برق با تجهیزات اشنایدر استفاده شده است.

سعید ایرانپور، تکنسین واحد بومی‌سازی فولاد مبارکه خاطرنشان کرد: این پروژه به‌عنوان یک خط کوچک از خطوط برش ورق به‌صورت cut to length است که به درخواست واحد تمپرمیل نورد سرد و با تشکیل جلسات متعدد و کارگروهی متشکل از کارشناسان ناحیه و قسمت بومی‌سازی، به‌صورت کاملاً بومی‌سازی شده، طراحی، نصب و راه‌اندازی شد. با همکاری شرکت آیریک تجهیز، ساخت و تأمین تجهیزات مطابق با طرح پیشنهادی انجام گرفت. سپس با برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگ با تولید، بعد از جانمایی، عملیات حفاری، آرماتوربندی و بتن‌ریزی جهت نصب فونداسیون جرثقیل انجام شد. در زمان تحویل‌گیری مکانیسم مذکور نیز اقدامات لازم در خصوص آموزش جامع اپراتورها و تیم نگهداری و تعمیرات با تحویل مستندات فنی و نقشه‌های مرتبط توسط دفتر فنی ناحیه صورت پذیرفت.

محسن استکی، مدیر ناحیه نورد سرد، در خاتمه از زحمات تمامی مدیران، کارشناسان و کارکنان ناحیه نورد سرد، دفاتر فنی تولید و تعمیرات و همچنین مدیریت واحد پشتیبانی خرید واحد بومی‌سازی که در تحقق این امر مهم ایفای نقش کردند، قدردانی کرد.

به گزارش ایراسین، احمدرضا سبزواری، مدیرعامل هلدینگ توکا فولاد، به مناسبت روز حمل‌ونقل در گفت‌وگو با خبرنگار ایراسین، ضمن تبریک این روز به همه دست‌اندرکاران حوزه حمل‌ونقل کشور گفت: روز حمل‌ونقل را خدمت همه فعالان و دست‌اندرکاران این حوزه مهم و اقتصادی کشور تبریک عرض می‌کنم و امیدوارم همه این عزیزان در سلامت کامل باشند.

وی با اشاره به جایگاه هلدینگ توکا فولاد به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین هلدینگ‌های سرمایه‌گذاری کشور اظهار کرد: ما به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین هلدینگ‌های سرمایه‌گذاری که در بخش لجستیک و حمل‌ونقل فعالیت داریم، هم در حوزه جاده‌ای و هم در حوزه ریلی، به‌تدریج شاهد پررنگ‌تر شدن نقش لجستیک در صنعت فولاد، به‌ویژه فولاد و معدن هستیم؛ نقشی که امروز به‌صورت کاملاً ارزشمند و برجسته خود را نشان می‌دهد.

لجستیک؛ از تأمین مواد اولیه تا توزیع محصول نهایی

مدیرعامل هلدینگ توکا فولاد افزود: لجستیک امروز هم‌سنگ تولید ارزیابی می‌شود؛ چراکه از تأمین مواد اولیه گرفته تا جابه‌جایی بین واحدها در فرآیندهای تولید، از کوره‌ها و نورد تا انبارها، همچنین در توزیع محصول نهایی برای فروش محصولات تولیدی و حتی در حوزه‌ها و دایره بازیافت‌ها، لجستیک نقش بسیار پررنگی ایفا می‌کند.

سبزواری با تأکید بر الزامات توسعه لجستیک گفت: این جابه‌جایی‌ها همگی نیازمند سرمایه‌گذاری‌های سنگین و زیرساخت‌های مهم هستند؛ از جمله انتقال بار از جاده به ریل و دریا. تمامی این موارد نیازمند هم‌افزایی است و در سال‌های اخیر، در حوزه‌های زیست‌محیطی نیز توجه ویژه‌ای به این موضوع شده است.

حمل‌ونقل و مسیر فولاد سبز

وی خاطرنشان کرد: امیدوار هستیم که این توجه به مسائل زیست‌محیطی و حرکت به سمت فولاد سبز، در حوزه حمل‌ونقل نیز بیش از گذشته تقویت شود.

مدیرعامل هلدینگ توکا فولاد با تشریح چرایی اهمیت لجستیک در صنعت فولاد تصریح کرد: دلیل اینکه لجستیک برای مجموعه‌های فولادی به‌ویژه اهمیت زیادی پیدا کرده، این است که مواد اولیه مصرفی ما حجم بسیار سنگینی دارند؛ بنابراین با حجم بزرگی از بار مواجه هستیم که باید از مبادی، که عمدتاً معادن یا کارخانه‌های تولیدکننده کنسانتره، گندله یا آهن اسفنجی هستند، به مقاصدی مانند شرکت فولاد مبارکه که محصول نهایی تولید می‌کند، منتقل شوند.

جابجایی بیش از ۱۰ میلیون تن بار در سال

سبزواری ادامه داد: همین حجم بزرگ بار، به‌خوبی اهمیت لجستیک را نشان می‌دهد. در حال حاضر مجموعه توکا فولاد سالانه بیش از ۱۰ میلیون تن بار را جابه‌جا می‌کند.

وی با اشاره به تأثیر هزینه‌های حمل‌ونقل بر قیمت تمام‌شده گفت: با افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، این موضوع به‌عنوان یک پارامتر اصلی در قیمت تمام‌شده محصولات مورد توجه ویژه قرار گرفته است. به همین دلیل، انتخاب مدل حمل‌ونقل، نوع آن و محدودیت‌های موجود اهمیت زیادی دارد و ما را ناگزیر کرده است که از مدل‌های ترکیبی حمل‌ونقل استفاده کنیم.

لجستیک؛ فراتر از جابه‌جایی صرف کالا

مدیرعامل هلدینگ توکا فولاد، با اشاره به افزایش اهمیت لجستیک در صنعت فولاد گفت: اهمیت لجستیک برای فولاد در حقیقت روزبه‌روز بیشتر شده است. امروز روش‌های مختلف لجستیک از مدل‌های 5PL مطرح هستند که حتی حوزه‌های تأمین، حمل، ترخیص و انبارداری را در بر می‌گیرند و این‌ها در واقع یک زنجیره کامل را شکل می‌دهند.

وی ادامه داد: شرکت‌های بزرگ فولادسازی دنیا مانند پوسکو، آرسلورمیتال و سایر فولادسازان مطرح جهانی، سرمایه‌گذاری‌های سنگینی در زیرساخت‌های لجستیکی خود انجام داده‌اند؛ از توسعه زیرساخت‌های ریلی و بندری گرفته تا شبکه‌های منطقه‌ای. همه این اقدامات نشان‌دهنده اهمیت بسیار بالای لجستیک و حمل‌ونقل در صنعت فولاد است.

مدیرعامل هلدینگ توکا فولاد با تأکید بر تغییر مفهوم سنتی حمل‌ونقل اظهار کرد: امروز دیگر حمل‌ونقل صرفاً این نیست که یک ماشین یا یک واگن، باری را از نقطه‌ای به نقطه دیگر منتقل کند. برنامه‌ریزی‌های متعدد برای کاهش قیمت تمام‌شده، مدل‌های ترکیبی حمل، مباحث انبارداری و مدیریت زنجیره تأمین، همه عواملی هستند که لجستیک را به یک حوزه پیشرو و راهبردی تبدیل کرده‌اند.

نقش فناوری‌های نوین در لجستیک امروز

سبزواری افزود: موضوعاتی مانند اینترنت اشیا (IoT) در خدمات لجستیکی امروز کاملاً فعال هستند و حوزه هوش مصنوعی نیز در لجستیک حرف اول را می‌زند. این فناوری‌ها باعث شده‌اند لجستیک به‌عنوان یک بخش هوشمند و تصمیم‌ساز در صنایع بزرگ مطرح شود.

وی خاطرنشان کرد: امیدوار هستیم در سیاست‌هایی که در مجموعه فولاد مبارکه دنبال می‌شود، با توجه به اهمیتی که این شرکت برای لجستیک قائل است و با تأکیدات مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، بتوانیم لجستیک را به‌صورت سیستمی و ساختاریافته دنبال کنیم و این رویکرد در آینده بیش از پیش تقویت شود.

نقش هلدینگ توکا فولاد به‌عنوان هلدینگ تخصصی لجستیک

مدیرعامل هلدینگ توکا فولاد تصریح کرد: قطعاً هلدینگ سرمایه‌گذاری توکافولاد، به‌عنوان یک هلدینگ تخصصی در حوزه لجستیک و حمل‌ونقل، می‌تواند نقش عمده و اثرگذاری در این مسیر ایفا کند.

سبزواری در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر محدودیت‌های زیرساختی کشور بر عملکرد حمل‌ونقل فولاد گفت: سوال بسیار مهمی است. هرچقدر بتوانیم حمل‌ونقل را بر بستر ریل انجام دهیم، هم از نظر زیست‌محیطی و هم از نظر هزینه‌ای به نفع ماست.

وی تأکید کرد: با توجه به ماهیت صنعت فولاد که نیازمند جابه‌جایی حجم بالایی از سنگ‌آهن و مواد اولیه‌ای مانند کنسانتره و گندله است و این مواد ماهیت معدنی، حجیم و سنگین دارند، بهترین روش حمل‌ونقل آن‌ها، حمل ریلی است.

پراکندگی معادن، توسعه زیرساخت‌های ریلی را به یک ضرورت تبدیل کرده است

مدیرعامل هلدینگ توکا فولاد، با اشاره به چالش‌های زیرساختی حمل‌ونقل مواد اولیه فولاد گفت: متأسفانه در گذشته تعداد معادن محدود بود و عمدتاً معادنی مانند چادرملو یا گل‌گهر وجود داشت که ارتباط حمل‌ونقلی از همان نقاط برقرار می‌شد، اما به‌تدریج تعداد معادن افزایش یافته و منابع معدنی پراکنده‌تر شده‌اند.

وی ادامه داد: با افزایش پراکندگی معادن، نیاز به خطوط ریلی‌ای که امکان دسترسی واگن و قطار را تا نزدیکی معادن فراهم کند، بیش از گذشته احساس می‌شود؛ در حالی که شبکه ریلی کشور شبکه‌ای گسترده و به‌روز نیست.

مدیرعامل هلدینگ توکافولاد تصریح کرد: زیرساخت‌های ریلی کشور عمدتاً قدیمی هستند و در برخی مسیرهای بین مبدأ و مقصد فقط یک خط ریلی وجود دارد. در چنین شرایطی، وقتی یک قطار از دو سمت حرکت می‌کند، با توقف‌های طولانی و متعدد مواجه می‌شود.

سبزواری افزود: این توقف‌ها باعث می‌شود سرعت سیر واگن‌ها به‌شدت کاهش پیدا کند؛ این مسئله دو پیامد منفی دارد؛ نخست اینکه انتقال بار از مبدأ به مقصد زمان‌بر می‌شود و دوم اینکه شرکت‌های ریلی که دارایی‌های خود را در این مسیرها به کار گرفته‌اند، به دلیل طولانی شدن زمان حمل، عملاً می‌توانند بار کمتری جابه‌جا کنند.

کاهش درآمد شرکت‌های ریلی و افت توان سرمایه‌گذاری

وی تأکید کرد: هرچه بار مدت‌زمان بیشتری در مسیر بماند، درآمد شرکت‌های ریلی به همان نسبت کاهش پیدا می‌کند و این موضوع باعث می‌شود توان سرمایه‌گذاری آن‌ها برای توسعه و نوسازی زیرساخت‌ها محدودتر شود.

مدیرعامل هلدینگ توکا فولاد با اشاره به وضعیت حمل‌ونقل جاده‌ای اظهار کرد: در بخش جاده‌ای نیز شرایط مشابهی وجود دارد. بحث قیمت گازوئیل یکی از موضوعات مهم است و هرگونه تغییر یا اتفاق در این حوزه می‌تواند هزینه حمل‌ونقل جاده‌ای را به‌شدت افزایش دهد و اثر مستقیمی بر قیمت تمام‌شده محصولات داشته باشد؛ موضوعی که نیازمند توجه ویژه است.

سبزواری ادامه داد: فرسودگی ناوگان جاده‌ای نیز یکی از چالش‌های جدی است؛ چراکه یا محدودیت‌هایی در ورود خودروهای سنگین وجود داشته یا خودروهای واردشده بعضاً دست‌دوم بوده‌اند. از سوی دیگر، درآمد شرکت‌های حمل‌ونقل جاده‌ای به‌گونه‌ای نبوده که بتوانند ناوگان خود را به‌صورت مستمر نوسازی کنند.

مدیرعامل هلدینگ توکافولاد در پایان خاطرنشان کرد: امیدواریم با برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری مناسب، زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور، چه در بخش ریلی و چه در بخش جاده‌ای، توسعه پیدا کرده و اصلاح شوند.